Sirli xarid - bu soxta iste'molchilar (xaridorlar, mijozlar va boshqalar) sifatida ishlaydigan mutaxassislar yordamida iste'molchilarga xizmat ko'rsatish sifatini baholashni o'z ichiga olgan tadqiqot usuli.
Usulning mohiyati shundan iboratki, maxsus o'qitilgan agent kuzatilayotgan tashkilotga oddiy xaridor (tashrif buyuruvchi) niqobi ostida keladi. Ular maxsus ishlab chiqilgan afsonaga ko'ra tadqiqotchi uchun muhim bo'lgan xususiyatlar asosida tashkilotni baholaydi va tashxis qo'yadi. Shu bilan birga, u tashkilotda nima sodir bo'layotganini kuzatadi, tinglaydi va tahlil qiladi. Agar bu afsonada nazarda tutilgan bo'lsa, u yangi mahsulot yoki xizmatni sotib oladi. Masalan, "sirli xaridor" yangi uyali aloqa xizmatini sotib oladi. Tashkilotga tashrif buyurgandan so'ng (mahsulot yoki xizmatdan foydalangan holda) agent o'z baholarini maxsus shaklda kiritadi
(ko'pincha anketa).
"Sirli xaridor" usulini keng qamrovli (sintetik) tadqiqot usullari bilan bog'lash to'g'riroq. Aslida, u kuzatish, so'rov va eksperiment elementlarini birlashtiradi. Sirli xaridor usulining ikkita asosiy turi mavjud. Birinchi variant agentning faqat o'z kompaniyasining bo'linmalariga tashrif buyurishini nazarda tutadi. Ikkinchi variant kompaniyangizning bo'linmalariga ham, bevosita raqobatchilarga ham tashrif buyurishni o'z ichiga oladi. Bunday holda, agent tomonidan o'z kompaniyasiga berilgan reytinglar taqqoslanadi, raqobatchi kompaniyaning o'xshash baholari bilan.
Usul, ayniqsa, yuqori texnologiyali mahsulotlarni sotuvchi chakana savdo tarmoqlari va yuqori texnologiyali xizmatlar, jumladan, yangi mahsulotlarga xizmat ko'rsatadigan kompaniyalar uchun javob beradi. "Sirli xaridor" usuli ko'pincha quyidagi sohalarda qo'llaniladi: banklar, uyali aloqa operatorlari, kompyuter va maishiy texnika do'konlari, yuqori texnologiyali mahsulotlarga xizmat ko'rsatish markazlari va boshqalar.
Point Research agentligining yashirin xaridorlari tarmog‘i butun O‘zbekiston hududini qamrab oladi.